Choroby i szkodniki warzyw kapustnych

Choroby i szkodniki warzyw kapustnych

 

Czarna zgnilizna kapustnych

Jeśli na brzegach kapusty lub kalafiora pojawiają się żółte plamy, rozszerzające do wnętrza blaszki liściowej w kształcie litery V, to znak, że rośliny zostały zaatakowane przez bakterie wywołujące czarną zgniliznę kapustnych – jedną z najgroźniejszych i najczęstszych chorób warzyw kapustnych w ostatnich latach. Po przekrojeniu główki kapusty lub głównego nerwa liścia, łatwo zauważyć czernienie wiązek przewodzących (od tego objawu pochodzi nazwa chooby). Chore tkanki w krókim czasie gniją. Często zdarza się, że bakterioza daje o sobie znać dopiero podczas przechowywania (głównie kapusty białej), powodując duże straty. Źródłem infekcji pierwotnych może być gleba lub porażone nasiona.

Rozwojowi choroby sprzyja duża wilgotność i duże zagęszczenie roślin na plantacji oraz temperatura powyżej 25oC. Należy więc przestrzegać zasad prawidłowej agrotechniki – zachować 3-4 letnią przerwę w uprawie na tym samym polu, zwalczać chwasty z rodziny kapustowatych, wysiewać zdrowe i prawidłowo zaprawione nasiona. 

Czarna zgnilizna kapustnych - kalafior

Fot. Czarna zgnilizna kapustnych - objawy na liściu kalafiora

 

Czerń krzyżowych (alternarioza)

W ostatnich latach jest to najgroźniejsza choroba kapusty pekińskiej, ale atakuje też inne warzywa kapustne. Objawia się ciemnymi, koncentrycznymi plamami z żółtą obwódką, występującymi najczęściej na starszych liściach. Na różach kalafiorów lub brokułów powstają zapadające się brązowe plamy. Pierwotnym źródłem choroby są głównie chwasty z rodziny kapustowatych, a także resztki roślin pozostawionych w glebie, czasem zakażone nasiona. Zarodniki grzyba są przenoszone przez wiatr i podczas ciepłej i wilgotnej pogody może dochodzić do licznych zakażeń. W profilaktyce ważne jest głębokie przyoranie resztek pozbiorczych oraz chwastów. Przed orką wskazane jest użycie preparatów przyspieszających rozkład resztek pożniwnych, takich jak Użyźniacz Glebowy UGmax. Do ochrony roślin w czasie zagrożenia chorobą polecane są środki takie jak Amistar 250 SC, Topsin M 500 SC czy Signum 33 WG.

 Czerń krzyżowych - kapusta pekińska

Fot. Czerń krzyżowych na kapuście pekińskiej

 

 

 

Kiła kapusty

Uchodzi za najgroźniejszą chorobę roślin kapustowatych. Powodowana jest przez grzybopodobny organizm glebowy. Objawami są charakterystyczne zgrubienia korzeni oraz więdnięcie roślin. Rozwojowi choroby sprzyja kwaśna gleba, dlatego w czasie uprawy warzyw kapustnych odczyn gleby należy utrzymywać na poziomie zbliżonym do obojętnego.

Należy przestrzegać 4 letniego zmianowania. Do płodozmianu zaleca się włączyć pomidory, ogórki, owies oraz rośliny motylkowate (koniczynę, wykę, lucernę).

Obecnie dostępne są odmiany kapust oraz kalafiorów wykazujące odporność na wiele ras kiły kapuścianej.

  

Śmietka kapuściana

Postać dorosła tej muchówki ma ciemno szare ciało o długości około 6 mm. Szkodliwe są larwy – beznogie, o kremowym zabarwieniu, długości do 8 mm. Poczwarką jest bobówka o zabarwieniu brązowym. Larwy żerują w górnej części korzenia i w szyjce korzeniowej, przerywając dopływ wody do roślin, co powoduje ich więdnięcie, a w konsekwencji zamieranie. Występują dwa pokolenia śmietek w ciągu roku (pierwsze powoduje największe zagrożenie). Zimują bobówki w glebie. Na przełomie kwietnia i maja odbywa się wylot muchówek (okres kwitnienia tarniny i forsycji), kóre składają jaja na glebę obok roślin lub na szyjce korzeniowej. Larwy żerują w maju i w czerwcu, a następnie przepoczwarczają się w glebie i w lipcu wylatują muchówki drugiego pokolenia.

Ochronę roślin przed śmieką w uprawie ekologicznej lub amatorskiej przeprowadza się poprzez uprawę naprzemianrzędową, wysiewanie w międzyrzędzia roślin okrywowych (np. koniczyny białej) lub opryskiwanie (ew.podlewanie) roślin Bioczosem. W ochronie konwencjonalnej stosuje się opryskiwanie lub podlewanie roślin środkami zalecanymi w aktualnym Prorgamie Ochrony Warzyw (np. Karate, Sumi-Alpha). Wiosenne okrywanie upraw agrowłókniną może w znacznym stopniu ograniczyć występowanie śmietek.
  

Tantniś krzyżowiaczek

Jest to mały motyl (długość ok. 8 mm, rozpiętość skrzydeł do 17 mm), którego gąsienice żerują na liściach roślin kapustnych, wygryzając w nich otwory. Mogą powodować bardzo duże szkody, szczególnie na kapuście pekińskiej. Zimują poczwarki na resztkach roślin, chwastach lub na korze drzew. Wylot motyli pierwszego pokolenia oraz składanie jaj (na chwastach z rodziny kapustowatych) odbywa się w kwietniu. Dla roślin uprawnych najgroźniejsze są występujące latem pokolenia drugie i trzecie.

W ochronie przed tantnisiem ważne jest niszczenie chwastów z rodziny kapustowatych w pobliżu uprawy. Zwalczanie chemiczne polega na opryskiwaniu plantacji po stwierdzeniu obecności gąsienic na liściach.

Tantniś krzyżowiaczek - żerujące larwy oraz poczwarki (autor Piotr Tomczyk)

Fot. Tantniś krzyżowiaczek - żerujące larwy oraz poczwarki